TFP w badaniach
Psychoterapia skoncentrowana na przeniesieniu i przeciwprzeniesieniu, czyli TFP, została gruntownie przebadana i skuteczność tego modelu została potwierdzona licznymi badaniami klinicznymi.
Już w 2007 roku grupa kierowana przez Johna Clarkina porównała efekty TFP z terapią dialektyczno-behawioralną (DBT) oraz psychodynamiczną terapią wspierającą. Wszystkie trzy podejścia przyniosły znaczną poprawę stanu emocjonalnego, obniżyły poziom lęku i depresji. Jednak jedynie uczestnicy TFP zaprezentowali trwałą redukcję agresywnego zachowania werbalnego i irytacji oraz pierwsze statystycznie istotne zmiany w refleksyjnej funkcji umysłu.
W podobnych badaniach stwierdzono, że pacjenci po TFP rzadziej podejmowali próby samobójcze, a liczba hospitalizacji zmniejszała się znacząco więcej niż u osób poddanych standardowej opiece społecznej. Po roku leczenia poprawiło się również ogólne funkcjonowanie społeczne.
Kolejne raporty potwierdziły, że terapia TFP podnosiła zdolność patrzenia na siebie i innych z dystansu, co w psychologii określa się jako funkcja refleksyjna. To kluczowy aspekt w procesie terapeutycznym, bo pozwala pacjentowi bardziej świadomie rozumieć własne emocje i motywacje, co sprzyja zmianie sposobu przeżywania siebie i relacji.
Badania przeglądowe oraz meta-analizy wykazały również, że psychoterapia psychodynamiczna w ogóle, w tym TFP, osiąga efekty porównywalne do terapii innych nurtów. Co istotne, efekty te pozostają, a nawet rosną, kilka miesięcy po zakończeniu terapii. Oznacza to, że TFP nie tylko łagodzi objawy, ale inicjuje głębsze zmiany w sposobie funkcjonowania.
Warto podkreślić, że terapia skoncentrowana na przeniesieniu działa szczególnie dobrze w zaburzeniach osobowości, w których relacje i kontrola emocji bywają drastycznie zaburzone. Terapia realnie przekłada się na lepsze życie społeczne, mniejszą impulsywność, mniej stanów lękowych czy depresyjnych oraz mniej hospitalizacji.
Co dla pacjenta oznacza skuteczność TFP?
To, co pokazały badania, można przełożyć na najważniejsze rezultaty, które odczuwają osoby korzystające z TFP:
Pacjent zyskuje większą klarowność w relacjach i w tym, jak emocje wpływają na zachowania.
Uczy się obserwować siebie i swoje potrzeby – to zwiększa poczucie kontroli nad własnym życiem.
Długotrwałe efekty są bardziej trwałe niż jedynie chwilowe ustąpienie objawów.
Obniża się ryzyko kryzysów, hospitalizacji czy samookaleczeń.
Wzmacnia się poczucie, że można trwale zmienić sposób przeżywania siebie.
Podsumowanie
Psychoterapia TFP to model, który wykracza poza leczenie symptomów. Badania opierają się na dowodach naukowych i pokazują, że dzięki pracy z relacją terapeutyczną możliwe jest osiągnięcie głębokiej i trwałej przemiany. To metoda, która nie tylko pomaga poczuć się lepiej, ale pozwala zbudować świadomość, bezpieczeństwo emocjonalne i zdrowy sposób funkcjonowania w relacjach.
Jeśli zastanawiasz się nad psychoterapią, TFP może być dobrym rozwiązaniem, zwłaszcza gdy zależy Ci na relacji, której celem nie jest tylko ulga, ale trwała zmiana.
Źródło:
F. Yeomans, J. Clarkin i O. Kernberg, Psychoterapia skoncentrowana na przeniesieniu w leczeniu zaburzeń osobowości borderline. Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychodynamicznej, 2015.
